Notatka do Nauki na Egzamin

Budowa

• Dwie przewodzące płytki (metalowe) oddzielone dielektrykiem (izolatorem, np. powietrze, ceramika).
• Symbol: ---| |---

Zasada Działania

• Ładowanie: Płytki gromadzą ładunki elektryczne (+ i –) pod wpływem napięcia zewnętrznego.
• Rozładowanie: Ładunki przepływają, gdy kondensator jest podłączony do obwodu.

Pojemność Kondensatora

Określa maksymalną ilość ładunku, który może zgromadzić:

C = Q / U  [F]  (Farad)

• Q – ładunek
• U – napięcie

Połączenia

• Równoległe: Napięcie na wszystkich kondensatorach takie samo. Pojemność zastępcza:

  Czast = C1 + C2 + ... + Cn

• Szeregowe: Ładunek na wszystkich kondensatorach taki sam. Pojemność zastępcza:

  1 / Czast = 1 / C1 + 1 / C2 + ... + 1 / Cn

Kondensator w Obwodzie

• Prąd Stały (DC): Działa jak przerwa po naładowaniu (prąd płynie tylko chwilowo).
• Prąd Zmienny (AC): Prąd płynie ciągle (kondensator przepuszcza prąd zmienny dzięki ładowaniu/rozładowywaniu).

I Prawo (prądowe)

Suma prądów wpływających do węzła = suma prądów wypływających. Wynika z zasady zachowania ładunku.

Σ Iwe = Σ Iwy

II Prawo (napięciowe)

Suma spadków napięć w oczku = suma sił elektromotorycznych (SEM). Wynika z zasady zachowania energii.

Σ U = Σ I R

Prawo Coulomba

Siła między dwoma ładunkami punktowymi:

F = k |q1 * q2| / r2

• k – stała Coulomba
• r – odległość między ładunkami

Prawo Ohma

Napięcie jest proporcjonalne do natężenia prądu:

U = I * R

• R – opór elektryczny (stały dla przewodników omowych)

Oporność

• Statyczna:

  R = U / I

  (dla stałego prądu)
• Dynamiczna:

  Rdyn = ΔU / ΔI

  (dla zmiennego prądu, np. w diodzie)

Budowa

Złącze P-N (półprzewodnikowe: warstwa typu P i typu N).

Zasada Działania

• Przewodzenie: Gdy napięcie (+) jest przy anodzie (P), a (-) przy katodzie (
• Przewodzenie: Gdy napięcie (+) jest przy anodzie (P), a (-) przy katodzie (N) (polaryzacja w kierunku przewodzenia).
• Zaporowo: Przy odwrotnej polaryzacji – prąd nie płynie.

Charakterystyka Diody

• W kierunku przewodzenia: Mały spadek napięcia (~0.7 V dla krzemu).
• W kierunku zaporowym: Prawie zerowy prąd (do momentu przebicia).

Budowa

Trzy warstwy półprzewodnikowe: Emiter (N) – Baza (P) – Kolektor (N).

Zasada Działania

• Stan aktywny:
  • Baza-emiter spolaryzowana w kierunku przewodzenia (UBE > 0.7 V).
  • Baza-kolektor spolaryzowana zaporowo.
  • Mały prąd bazy steruje dużym prądem kolektor-emiter (wzmacnianie sygnału).

Charakterystyka Tranzystora

Krzywe zależności IC (prąd kolektora) od UCE dla różnych IB.

Stany Pracy

• Aktywny: Wzmacnianie sygnału.
• Nasycenia: Tranzystor całkowicie otwarty (prąd maksymalny).
• Zatkania: Tranzystor zamknięty (brak prądu).